Rwanda

Rwanda is een van de kleinste landen van Afrika. Kigali, de hoofdstad, telt zo’n 800.000 inwoners. Het land bevindt zich in de regio van de Grote Meren. Het is bergachtig en wordt daarom ook het ‘land der duizend heuvels’ genoemd. Er zijn meer dan 8 miljoen (2006) inwoners, daarmee is het het dichtstbevolkte land van Afrika. Men spreekt er voornamelijk Kinyarwanda, Frans en Engels.

Rwanda is een republiek. Met 39% vrouwelijke parlementsleden scoort het land het hoogst in de hele wereld. Rwanda is één van de armste landen ter wereld, dat bovendien nog de verschrikkelijke gevolgen van de recente genocide met zich mee sleept. Ook door de daarop volgende oorlogen in de regio, ging er veel menselijk kapitaal verloren.

Ook de gezondheidszorg is nog niet terug op het niveau van voor de oorlog. Er is vooruitgang geboekt, maar er is nog een lange weg te gaan. Zo stegen de kinder- en kraambedsterfte nog sinds 2000. Malaria, bacteriële diarree (door ‘vervuild’ voedsel en water), infecties aan de luchtwegen en hiv/aids zijn de belangrijkste doodsoorzaken.

Ondervoeding treft een vierde van alle kinderen en is verantwoordelijk voor 40% van de sterfgevallen bij kinderen onder de vijf jaar. Gezondheidscentra kunnen de stroom van patiënten nauwelijks verwerken, mede door het gebrek aan goed opgeleide artsen en gebrek aan infrastructuur. Na de genocide is traumaverwerking wellicht het belangrijkste gezondheidsprobleem.

Het onderwijs

Het Rwandese regering lanceerde de ‘Vision 2020’. Dit wil zeggen dat ze tegen 2020 de armoede wil uitroeien en wil toetreden tot de groep van ‘Middle Income Countries’. Door haar ingesloten positie en beperkte natuurlijke rijkdommen ziet Rwanda haar inwoners als menselijk kapitaal. Vandaar dat investeren in een kennismaatschappij en een technologie gedreven economie prioritair zijn. Deze visie vertaalt zich in de missie van het ministerie van Onderwijs, maar ondanks de vele inspanningen is er echter nog steeds een tekort aan gekwalificeerd onderwijspersoneel. Ook de curricula en leermaterialen zijn van lage kwaliteit.

Door de afschaffing van alle schoolgelden in 2003 nam het aantal leerlingen dat de basisschool vervolledigde toe. Ook de instroom in het secundair onderwijs kende een verhoging. In het basisonderwijs is er geen verschil tussen aantal jongens en meisjes.

Ondanks de vele inspanningen laat de kwaliteit van het onderwijs nog veel te wensen over. De curricula, het tekort aan onderwijsmateriaal en (gekwalificeerde) leerkrachten,…, zijn belangrijke uitdagingen. Bovendien blijven na de genocide tienduizenden kinderen gedwongen om het huishouden over te nemen. Daardoor kunnen ze niet naar school.

Het onderwijssysteem in Rwanda bestaat – naast het kleuteronderwijs dat speciale aandacht krijgt – uit zes jaar lager onderwijs, drie jaar lager secundair onderwijs en drie jaar hoger secundair onderwijs. Na de zes jaar lager onderwijs moeten de leerlingen een nationaal examen afleggen, waarbij een goed resultaat vereist is om door te stromen naar het middelbaar onderwijs. Enkel het lager onderwijs is gratis en verplicht. Na het middelbaar kan men een hogere studierichting kiezen.

De taal vormt een bijkomend probleem: tot en met 2008 was de voertaal in het onderwijs Frans. De omschakeling naar het Engels heeft te maken met veranderende handelsstromen, maar ook met de gespannen verhouding met Frankrijk sinds de genocide. Deze verandering is vooral voor de leerkrachten moeilijk. Sommige scholen vinden gewoon geen leerkrachten die de taal machtig zijn. In de praktijk wordt nog veel les gegeven in het Kinyarwanda. Intussen is ook het Kiswahili, een taal die in alle landen van Oost-Afrika wordt gebruikt, aan een opgang bezig.

De schoolvakanties

Grote vakantie: 17 oktober - begin januari (mogelijks uitgebreid tot begin februari wegens bijscholing Engels voor de leerkrachten)

Praktische informatie

Vooraf

  • Reisdocumenten: Een internationaal paspoort heb je altijd nodig. Vraag dit op tijd aan. Let op, heb je al een internationaal paspoort, zorg dan dat dit zeker nog zes maanden geldig is bij terugkomst.
     
  • Voor Rwanda heb je een visum nodig. Je dient dit te bekomen op de Rwandese ambassade te Brussel. Vergeet zeker niet je internationaal paspoort, vliegticket, pasfoto’s en voldoende geld mee te nemen.
     
  • Verzekering: het is aangeraden een reisverzekering te nemen (medische bijstand en repatriëring).
  • Medisch: kijk ruim op voorhand welke vaccinaties je nodig hebt. Raadpleeg de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde te Antwerpen. Vaak kan de huisdokter de nodige spuitjes ook geven. Hij dient die wel eerst te bestellen, dus wees er tijdig bij. Ga voor je vertrek nog eens langs bij de tandarts (of andere artsen wanneer je een zwakkere gezondheid hebt of vermoedens van een aankomende kwaal). In de hoofdstad heb je wel goede medische voorzieningen, maar het is altijd fijner als je je daar geen zorgen over hoeft te maken.

Ter plaatse

  • Taal: in Rwanda wordt er naast het Kinyarwanda ook Frans en Engels gesproken. Hoewel het Engels de officiële instructietaal in het onderwijs is, zal je in de gewone omgang het Frans goed kunnen gebruiken.